Astma bij kinderen

Hoe merk ik het?

Frequente, langdurige perioden van veel hoesten

Piepen en brommen bij de ademhaling

Kortademigheid, vooral bij inspanning

Vaak zit er astma of astmatische bronchitis in de familie

Vaak gepaard gaand met een aanleg voor eczeem

Hoe werkt het?

Astma is een chronische aandoening van de luchtwegen die wordt gekenmerkt door perioden van benauwdheid. Deze benauwdheid is het gevolg van vernauwing van de luchtwegen, zwelling van de slijmvliezen en extra slijmvorming. In het eerste levensjaar zit het kind vaak “vol”. Het heeft veel slijm in de luchtwegen, het hoest veel maar dikwijls zonder dat het er last van lijkt te hebben. De jaren daarna valt het veelvuldige hoesten op; iedere verkoudheid wordt gevolgd door een lange periode van hardnekkig hoesten. Geleidelijk aan ontwikkelen zich aanvallen van benauwdheid. Vooral het uitademen lijkt moeilijk te gaan: langgerekt en piepend. Het kind is gauw buiten adem. Dikwijls komen astma of aan astma verwante aandoeningen zoals hooikoorts en eczeem in de familie voor. Vaak heeft het kind ook aanleg voor eczeem; een droge huid met wisselende eczeemplekken vooral in de knieholten en elleboogplooien. Soms had het als baby al dauwworm. De diagnose astma is niet eenvoudig te stellen, zeker niet bij een jong kind. Tot een jaar of zes is er geen test of proef voorhanden die zekerheid geeft. Astma omvat een complex van verschijnselen en de diagnose wordt gesteld op grond van de manier waarop deze verschijnselen zich ontwikkelen. Meestal is uiteindelijk pas rond het vierde jaar met enige zekerheid een diagnose te stellen.

Hoe ontstaat het?

Astma ontstaat door een overgevoeligheid van de kleine luchtwegen. Deze kleine luchtwegen reageren sterk op allerlei prikkels. Ze vernauwen, het slijmvlies zwelt op en er is extra slijmvorming. Dit leidt ertoe dat de lucht nog maar met moeite kan passeren. De prikkels waarop de luchtwegen reageren zijn vaak allergische prikkels; bekend zijn de reacties op huisstofmijt, katten- en hondenharen, graspollen, enzovoort. Bijna altijd bestaat er daarnaast ook een extra gevoeligheid voor meer algemene prikkels zoals rook, stof, temperatuurwisselingen, inspanning en, heel belangrijk, virusinfecties. Daardoor zie je bijna altijd dat de astma tijdens een verkoudheid verergert.

Hoe ga ik er zelf mee om?

Als er astma voorkomt in de familie van de vader of moeder is het zinvol om volledige borstvoeding te geven. In ieder geval tot de zesde maand en zonder bijvoeding. Borstvoeding heeft een aangetoonde beschermende werking tegen het ontwikkelen van allergische verschijnselen. Zodra er een verdenking van astma bestaat is het verstandig de woonomgeving aan te pakken: harige huisdieren het huis uit en de slaapkamer van het kind maar liefst het hele huis zoveel mogelijk stofvrij maken. Dit komt neer op aanpassingen van de vloerbedekking, gordijnen, matras en het dekbed. De slaapkamer moet twee keer per week vochtig afgenomen worden. In huis mag niet gerookt worden!

Hoe gaat de arts er mee om?

Uw dokter zal proberen te achterhalen of er sprake is van astma. Is dat het geval dan zal hij de noodzaak van het saneren van de woonomgeving met u bespreken. Hij zal u een “pufje” meegeven. Het is de bedoeling dat het kind dit regelmatig gebruikt, zodat het meer lucht krijgt. Het effect is al na enkele minuten merkbaar. Als het effect heeft, is dat een belangrijke aanwijzing dat er sprake is van astma. Heeft het kind veel last van benauwdheid of wordt het snel na het inhaleren van de luchtwegverwijder opnieuw benauwd, dan zal een andere “puf” worden voorgeschreven, een zogenaamde ontstekingsremmer. Het vermindert de slijmvorming, de slijmvlieszwelling en de luchtwegvernauwing en werkt dus veel meer oorzakelijk. Het moet dagelijks worden gebruikt. In 50 procent van de gevallen groeit een kind over de astma heen. Dat wil niet zeggen dat ze dan voorgoed genezen zijn. Later kan de aandoening terugkomen in de vorm van hooikoorts, eczeem of opnieuw als astma.

Heb ik astma?

Met behulp van deze symtoomcheck kunt u erachter komen in hoeverre de symptomen en oorzaken van astma op uw situatie van toepassing zijn. De symtoomcheck geeft geen definitieve diagnose. Wij adviseren u wanneer nodig om een arts te raadplegen.

Wetenschappelijk nieuws

› VACCIN TEGEN ASTMA BIJ KINDEREN IN DE MAAK

Onderzoekers hebben stoffen gevonden die bij astma de longen ‘koest houden’. Een nieuwe stap op de weg naar een vaccin om astma bij kinderen te voorkomen, hoopt het Astmafonds. Astma is onder kinderen de meest voor komende chronische ziekte. Het gaat om een overdreven afweerreactie in de longen tegen onschuldige prikkels, zoals pollen, huisdieren of luchtjes. Daardoor ontstaat een ontstekingsreactie. Bekend is al dat speciale cellen dienst doen als ‘poortwachters’ in de longen. Deze zorgen dat de longen reageren op indringers. Bij astma doen de poortwachters dat ook bij onschuldige prikkels. Wetenschappers van onder meer het LUMC doen nu onderzoek met stoffen uit onschadelijke bacteriën, die poortwachters koest kunnen houden.

› ASTMA BIJ KINDEREN

Kinderen die naar school gaan in de buurt van drukke autowegen hebben tot wel 45 procent meer kans om Astma te ontwikkelen. Dat zeggen wetenschappers van de University of Southern California. Zij hebben onderzoek gedaan bij schoolkinderen in 13 verschillende delen van deze staat over een periode van drie jaar. Blootstelling aan luchtverontreiniging vergroot de kans dat kinderen astma ontwikkelen. Kinderen spenderen een aanzienlijk deel van hun dag op school. Als die school zich in de buurt van een drukke autoweg bevindt, betekent dat dat deze kinderen aanzienlijk meer risico lopen om astma te ontwikkelen. Er moet beleid komen om blootstelling van kinderen aan luchtverontreiniging te voorkomen, zeggen de onderzoekers.